قهوه در طب سنتی

قهوه نوعی نوشیدنی رایج است که از دانه‌های بوداده و آسیاب‌شده گیاه قهوه به دست می‌آید. گیاه قهوه بومی مناطق نیمه‌گرمسیری است و طبق شواهد معتبر اولین بار در یمن شناخته و به دیگر نقاط جهان معرفی شد. این گیاه در حال حاضر در بیش از ۷۰ کشور کشت می‌شود.

خواص و فواید و طبع قهوه در طب سنتی ایرانی

گونه‌ها و انواع گیاه قهوه

چندین گونه از درختچه قهوه وجود دارد که دانه‌ها یا همان میوه قهوه از آن‌ها استخراج می‌شود، تمامی انواع قهوه در خانواده بزرگ روناسیان قرار دارند که درخت و در حقیقت درختچه‌هایی همیشه سبز هستند که ممکن است تا ۵ متر رشد داشته باشند. برگ‌های درختچه قهوه سبز تیره و براق می‌باشد و معمولاً بین ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر طول و ۶ سانتی‌متر پهنا دارند

مرغوب ترین نوع قهوه

مرغوب‌ترین قهوه که طعم و بویی منحصربه‌فرد دارد از بوته‌ای به نام عربیکا به دست می‌آید که قدیمی‌ترین نوع قهوه‌است و در ارتفاع ۴۰۰۰ تا ۶۰۰۰ متر بالاتر از سطح دریا رشد می‌کند. حدود ۷۵٪ از کل قهوه‌ای که در جهان کشت می‌شود عربیکا است. هنگام رسیدن میوه گیاه قهوه، دانه‌های قهوه را برداشت و سپس به روش‌های متفاوت فرآوری می‌کنند.
نوع دیگر قهوه مرغوب روبوستا نام دارد، میزان کافئین قهوه به دست آمده از گیاه روبوستا دو برابر قهوه به دست آمده از گیاه عربیکا است، اگرچه بو و طعم آن در رده پایین‌تری قرار دارد و قیمت ارزان‌تری دارد. روبوستا حدود ۲۵٪ از کشت قهوه جهان را تشکیل می‌دهد. نوع مرغوب روبوستا برای تهیه اسپرسو به کار می‌رود. نوع دیگری از قهوه که در آفریقای غربی می‌روید لیبریکا نام دارد که درصد بسیار اندکی از دانه‌های قهوه از این نوع هستند.

قهوه در متون طب سنتی ایرانی

در آفریقا بدان بُنّ و یا بُنّه و در زبان تیگرینیایی به آن بُنّی و در زبان‌های دیگر سامی، نام‌هایی که همه از ریشه بن است وجود دارد. در کتاب معظم مخرن الادویه درباره قهوه چنین آمده است: بُنّ در اصل اسم خمر غلیظ(نوشیدنی غلیط) است که به لغت اهل یمن مشهور و معروف به قهوه بوده است.

 

نوشیدن قهوه

مشخصات و خاستگاه قهوه

بُنّ یا قهوه ​ثمر درختى است کوهستانی که در جبل یمن و نواحی آن و حبشه و در بناویه که جزیره‌ایست از جزائر زیربادات مى‌روید. این گیاه فصلی و غیر فصلى مى‌باشد یعنی هم خودرو جنگلی صحرائی دارد و هم مزروع بُستانی، که بهترین نوع دانه قهوه، بستانی آن است که در بیت الفقیه از یمن به عمل می‌آید و دانه‌هاى سبز متوسط و خوش‌بو دارد و…

طبع یا مزاج قهوه در طب سنتی

در طبع و مزاج قهوه بین حکما مقداری اختلاف است، حکیم میرعمادالدین محمود شیرازی در آخر رساله افیونه خود در بیان قهوه نوشته‌اند که سرد و خشک در درجه دوم است. میرزا قاضی در رساله خود نوشته‌اند که فقیر به تجربه یافته‌ام که سردی آن در درجه اول و خشکی آن در درجه دوم است.
حکیم میرمحمد مومن در کتاب تحفه نوشته که با مقایسه مشخص می‌گردد که در گرمی معتدل و خشکی بر آن غالب و قشر یا پوست آن گرم تر و خشک تر از آن باشد.
اما حکیم عقیلی خراسانی در مورد مزاج قهوه گفته است که قهوه مرکب القوی* است. خصوصاً دانه قهوه تازه، چرا که دارای دو جزء می‌باشد. یکی لطیف هوایی حار رطب و دیگری کثیف ارضی بارد یابس که به جزء اول افعال و آثار حرارت از تفریح و تلطیف و تفتیح و نضج و ادرار و تلیین و غیرها از آن صادر می گردد و به جزء دوم افعال و آثار برودت و یبوست از تسکین حرارت تشنگی و ثوران و غلیان دم و حدت صفرا و لذع آن و منع نوم و یبوست دماغ و غیر اینها از آن ظاهر می‌شود.
نوشیدن و شرب قهوه مفتح سدد یا بازکننده گرفتگی‌ها است، به خاطر خاصیت پادزهری که دارد مُسکن اوجاع یا برطرف کننده دردها و ثوران و غلیان خلط خون و حدت و لذع خلط صفرا وخلط سودا و احتراق آن است، همچنین رقیق کننده غلظت اخلاط و پاک کننده اخلاط است.
قهوه ملین طبع و مدر بول و خشک کننده رطوبت‌ها است و جهت سرفه بلغمی و ریزش نزله و رفع خستگی و تقویت معده فایده دارد، همچنین در اکثر انواع سردرد و درد چشم و بیماری مالیخولیا خصوصاً احتراقی آن و آنچه به سبب غلظت اخلاط و انجماد آنها باشد به جهت تصفیه و ترقیق این اخلاط بسیار نفع دارد.
نوشیدن قهوه‌ای که از دانه‌ی قهوه نیم برشت تهیه شده باشد، سستی معده را توسط کاهش رطوبات آن برطرف می‌کند و مانع صعود بخارات معده به مغز می‌شود. همچنین قهوه برطرف کننده تشنگی و خواب زیاد است.

حتما بخوانید:   راهنمای قهوه شناسی

قهوه برطرف کننده خستگی و ماندگی و بی حوصله‌گی و ملال است و باعث سرزندگی و سبکی و سرحالی است. قهوه روح افزا است و موجب قوت اعضا و تقویت کننده قلب و نشاط آفرین است.

 

قهوه در طب

مضرات قهوه از منظر طب سنتی ایرانی

مصرف خارج از اعتدال قهوه باعث صُداع یا سردرد، بیداری، لاغری بدن، زردی رنگ چهره، ضعف قوای جنسی و تقلیل منی و خفقان و نفخ و قولنج و مالیخولیا و کابوس و خشک نمودن آلات تنفس و مولد بواسیر است.

اما اغلب این مضرات که گفته شده برای قهوه‌ی کهنه بسیار بریان یا بوداده شده صادق است نه خام آن، خصوصاً قشر یا پوست دانه‌ی آن که در بعضی مزاج‌ها شاید محرک باه و هضم کننده غذا باشد.

لازم به ذکر است که مبالغه بسیار در فواید و مضرات قهوه بیجا و بی مورد است چراکه اکثر این موارد به عادت و قوّت و حرارت و برودت مزاج و قلت و کثرت آشامیدن قهوه بر می‌گردد و هیچ یک کلی نیستند و بیان وجوه هر یک از منافع و مضار آن طولی دارد و فرصت تشریح آنها نیست.
حکما گفته اند که قهوه را ناشتا و با معده‌ی خالی و زمانی که معده از غذا پر است نباید مکرر نوشید، بلکه صبح اندک غذایی به طریق ناشتا که در عرف مشهور به تحت القهوه* است خورده پس از آن چند پیاله یا فنجان بیاشامند یا پس از صرف غذا چند فنجان کوچک بنوشند. لذا بهترین زمان نوشیدن قهوه بین وعده‌های غذایی است و در حالتی که معده بسیار پر و بسیار خالی نباشد.حکمای طب ایرانی ذکر کرده‌اند که مصلح قهوه، زنجبیل و دواءالمسک* و نبات و گلاب و امثال اینها است و شیخ داوود انطاکی نوشته شخصی که اراده نوشیدن قهوه برای نشاط و رفع کسالت و آنچه ذکر کردیم نماید باید که شیرینی و روغن پسته و روغن بسیار با آن نخورد. بهترین مصلحات که طعم و رایحه قهوه را لذیذ می‌گرداند بد ذایقه نمی‌سازد عنبراشهب* است و پس از آن زعفران.

هستند کسانی که قهوه را با شیر می‌خورند و این خطا است و خوف احداث بیماری برص(لک و پیس یا ویتیلیگو) است.

 

خرید آسان اینترنتی انواع قهوه در تمام نقاط کشور را با قهوه خانه تجربه کنید ما طعم دلخواه قهوه را در کمترین زمان ممکن به شما ارائه می دهیم.بهترین قیمت و بیشترین تنوع محصولات و ارسال در کمترین زمان ممکن ،گامی مطلوب در جهت رفاه حال مشتریان قهوه خانه می باشد.

ممکن است شما دوست داشته باشید